Başka Dillere Tercüme

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish

Giriş

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

 

izmir-aliaga-genel gorunum

TARİHİ

Aliağa, tarih boyunca insanlık tarihinin en önemli uygarlıklarının kurulduğu Aiolis bölgesinde kurulmuştur. Tarih içinde birçok uygarlık bölgede var olmuştur. Aiolis kentlerinden Kyme ve Myrina, günümüzde Aliağa ilçe sınırları içinde yer almaktadır. Aliağa, Osmanlı döneminde bir çiftlik halindeyken süreç içinde küçük bir köye, Cumhuriyet döneminde 1937’den itibaren bir balıkçı bucağına dönüşmüştür.

Aliağa, 1960’lı yıllarda hayata geçirilen 1. beş yıllık kalkınma planı uyarınca sanayileşme için uygun yer olarak seçilmiş ve bu tarihten itibaren sanayi kimliği ile öne çıkmaya başlamıştır. Bu yıllara kadar Menemen’e bağlıyken, 1982 yılında İlçe statüsüne kavuşmuştur

Arkeologların yaptığı kazılar ve arkeolojik bulgulardan Aliağa’nın bulunduğu bölgede ilk yerleşimlerin İ.Ö 3.500’lü yıllarda olduğu anlaşılmaktadır. Tarih içinde Aioller belgeye gelmiştir.  Kyme, Myrina, Gryneia, Pitane gibi tarihi kentler Aliağa bölgesindedir. Bizans’ın iç dinamiklerinden kaynaklanan sorunlar, Arap akınları ve doğal afetler bölgenin tarihsel sürecinde önemli değişikliklere neden olmuştur. 1025’de meydana gelen deprem bölgeye büyük zarar vermiştir.

1313 yılından itibaren Saruhan beyliğinin egemenliğine giren Aliağa, bu beyliğe bağlı bir komutan tarafından, Saruhan Sancaklarından Güzelhisar topraklarının içinde yönetilmiştir. O dönemde, köy biçiminde bir yerleşme yerine, çiftlik şeklinde işlenen topraklar söz konusudur. 1530 yılına ait tarihi kayıtlarda Güzelhisar kazasına bağlı çiftliklerden biri Ali Ağa çiftliğidir.

Osmanlı Padişahı III. Murat dönemine ait 1585 tarihli Saruhan Kadılık sicillerinde Aliağa Çiftliği’nden söz edilmektedir. Söz konusu belgede, çiftlikte 23 kişinin ikamet ettiği ve bunlardan sadece birinin toprak vergisi verdiği belirtilmektedir.

Batılı devletler, Osmanlı egemenliğindeki kıyı köylerdeki tahıl, bakliyat, zeytinyağı, deri ve hayvanları toplayarak bunları küçük teknelerle açık denizdeki büyük gemilere götürüyor, ancak bunun için büyük insan gücüne ihtiyaç duyuyordu. Bu sorunu aşmak için Ege adalarında yaşayanlar Aliağa ve çevresine göç ettirilerek yerleştirildi. Tarihi kayıtlarda, 19. yüzyılda Ali Ağa çiftliğinde 62 hanelik bir Osmanlı-Rum köyünün oluştuğu yazılmaktadır.

 

COĞRAFYASI

İlçenin Konumu:  İzmir’in bir ilçesi olan Aliağa, Ege Denizi'nin kıyısında yer alır. İlçe; Güney Doğusunda Dumanlı Dağı ve Kuzey Doğusuna düşen Yunt Dağı ile çevrelenmiş olup; Batısında Ege Denizi bulunmaktadır.

 İlçe, 38 Derece 56 Kuzey, 37 Derece güney enlemleri ile 26 derece 53 Dakika Batı, 27 Derece 10 Dakika Doğu boylamları arasında yer alır.

 Aliağa, uygulanan İmar Planları ve konut politikalarından dolayı, önceleri Kuzey/ Güney yönünde genişlerken, son yıllarda Doğu yönünde genişlemeye başlamış; yeni konut alanları bu yönde konuşlanmaktadır. Aliağa'nın yüzölçümü 412,5 km2’dir.

 İzmir’in Sanayi ilçesi Aliağa; Doğusunda Manisa, Kuzeyinde Bergama, Güneyinde Menemen, Güney batısında Foça'ya komşudur. İzmir- Çanakkale karayolu kentin içinden geçmekte ve çift gidiş-gelişe sahip olan bu karayolu ile ilçeden İzmir'e 45 dakikada ulaşılmaktadır.

 Aliağa- İzmir arasındaki Demiryolu hattında da iyileştirme çalışmaları devam etmektedir. Çift gidiş geliş hat çalışmaları devam eden tren yolu ve hızlı tren projesinin hizmete girmesiyle, demiryolu ulaşımı karayoluna önemli bir alternatif olacaktır. Aliağa’nın tüm köyleri ile ulaşımı sağlanmış olup; bu köylerin tümünün yolu asfalttır.

 

İklimi

İlçeye ılıman Akdeniz iklimi hakimdir. Kışlar genellikle yağmurlu geçerken, yaz mevsimleri kuraktır. Kışın kuzey rüzgarları hakimdir. Yazın ise batıdan esen İmbat ilçeye serinlik getirir. Yazları ortalama sıcaklık 24-27 derece arasındadır. Gündüzleri bu sıcaklığın 35 C' geçtiği görülmektedir. Kış aylarının sıcaklık ortalaması 7 C' dir. Aliağa’da en soğuk ay Ocak'dır.

 izmir-aliaga-limanlar

Akarsular

Güzelhisar Çayı:  İlçe sınırları içinde akan tek çaydır. Yunt dağlarından doğar ve yaz- kış kurumadan akmaktadır. Çevresindeki ovalarda yetişen ürünleri sulamada yararlanılır ve üzerinde Güzelhisar Barajı bulunmaktadır. En yüksek debisi; 5.70 m3/ sn, ortalama debisi; 3.71 m3/ sn olarak ölçülmüştür.

 

Bitki Örtüsü

Aliağa, Tipik Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Yüzyıllardır aşırı otlatma, yangın ve tarla açma nedeni ile ormanlar hemen hemen yok denecek kadar azdır. Ormanların yerini; ardıç, pırnal, sakız, akca kesme, Katır tırnağı, tesbih gibi maki türü bitkiler almıştır. Yalnız Bozköy yakınlarında 9500 dönüm kızılçam ormanlığı vardır. Samurlu ve Güzelhisar köyleri arasında ki kızılçam ormanı oluşum halindedir.

Çeşitli kurumların çabalarıyla düzenlenen Ağaçlandırma kampanyalarıyla ilçenin çeşitli yerlerinde yeni orman alanları oluşturulmaya çalışılmaktadır. İlçe genel olarak yaz ve kış yemyeşildir. Aliağa’nın arazi niteliği kısmen düzlük, kısmen de dağlık bir karaktere sahiptir.

 

Dağlar ve Ovalar

Dağ sıraları birbirine koşut ve kıyıya dik bir takım çöküntü çukurları arasında kalmış horst bölgeleri vardır. Bakırçay Ovası'nın daha güneyinde bulunan Yunt dağları Aliağa’nın kuzeyine dayanır. Güneyinde ise yüksekliği 1098 metreyi bulan Dumanlı dağı bulunmaktadır. Bunların dışında Karahasan Dağı (423), Dedetaşı Dağı (341), Ardış Tepe (334), Akademik Dağı (497), Halkalı Tepe (789), Sıyırdım Dağı (610) ve Karagöl Tepe gibi dağ ve tepeler de vardır.

 Gediz Nehri'nin kuzeyinde birinci derece tarım bölgesi olan Helvacı Ovası vardır. Güzelhisar çayı ovası tarım yapılan ikinci verimli alandır.

 

Güzelhisar Barajı

Petkim ile diğer Sanayi tesislerinin su ihtiyacını sağlamak amacıyla Petkim tarafından inşaat montajı yapılmış olup, işletme hakkı D.S.İ.'de olan temel su kaynağıdır. 1981 yılında işletmeye açılmış olup; 158 milyon m3 hacimlidir. Güzelhisar Barajı’ndan; içme, kullanma ve sanayi suyu sağlanmaktadır.

 Yağış alanı 450 km2 olup, yıllık ortalama yağış miktarı 561 kg/m2’dir. Minimum su seviyesi 63 m., normal su seviyesi 104 m, maksimum su seviyesi ise 107 m’dir. Kaynağını Güzelhisar Çayı’ndan alan Baraj 14.207 uzunluğundadır.

 Güzelhisar Barajı’nın suyu 1.400 mm çapındaki isale hattı yolu ile Petkim Sahasına iletilmekte, buradaki tesiste arıtılıp kullanılmaktadır. Küresel ısınma ve buna bağlı olarak su kaynaklarının hızla tükenmesi üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi, Temmuz 2008’de baraj suyunu kent su sistemine dâhil etmiştir.

İzmir-aliaga2 

 

NÜFUS ÖZELLİKLERİ

1960’lı yıllarda küçük bir balıkçı köyü olan Aliağa’nın nüfusunda uzun yıllar önemli bir gelişme olmazken, 1980’li yıllardan başlayarak nüfus artışı hızlanmıştır.

1960'da 2860 kişilik bir nüfusa sahip küçük bir bucak olan Aliağa, Demir Çelik ve Petro- Kimya sektörünün ağırlıkta olduğu sanayinin kurulmasıyla birlikte hızla gelişerek, Ege’nin nüfus çeken bir sanayi merkezine dönüşmüştür.

Hızlı sanayileşme; Hızlı kentleşme, dış göç alma ve nüfusun yoğunlaşmasına neden olmuştur. 1960 ile- 1990 yılları arasında nüfus yüzde 789,2 oranında artmıştır.  2010 yılında yapılan adrese dayalı Nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre Aliağa Merkez Nüfusu 57.191, köylerle birlikte genel nüfusu ise 65.753 olarak tespit edilmiştir.

 

YILLARA GÖRE ALİAĞA GENEL NÜFUS RAKAMLARI

1901 yılı (801), 1927 yılı (975), 1950 yılı (5.898), 1955 yılı (6.573), 1960 yılı (7.018), 1965 yılı (7.814), 1970 yılı (8.695), 1980 yılı (16.184), 1985 yılı: (33.272), 1990 yılı (42.150), 1997 yılı (52.968), 2000 yılı (57.192), 2007 yılı (60.043), 2009 yılı (63.503), 2010 yılı (65.753) 2011 yılı (68.432)

 

İdari Yapı

Aliağa, İdari teşkilatlanma yönünden 1937 yılında bucak olmuş, 1952 yılında belediye teşkilatı kurulmuş ve 14 Ocak 1982 tarih, 2585 sayılı kanun ile ilçe statüsüne kavuşmuştur. Aliağa'yı ilçe yapan 2585 sayılı kanun, 21 Ocak 1982 tarihinde resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Atatürk, Yeni, Yalı, Kültür, Kurtuluş, Siteler ve Kazım Dirik mahallesi olmak üzere 7 mahalleden oluşan Aliağa'ya bağlı iki belde ve 19 köy bulunmaktadır.

Aliağa'yı ilçe statüsüne kavuşturan 2585 Sayılı kanun ile Menemen ilçesi Merkez bucağından 3 köy, Foça ilçesi Yeni Foça beldesinden 2 köy, Bergama ilçesi Zeytindağ beldesinden 6 köy bağlanmıştır. 29 Aralık 1994 tarih ve 1994/347 sayılı İl İdare Kurulu kararı ile Şehitkemal köyünden Yukarı Şehitkemal köyü ayrılmıştır.

Aliağa; 2004 yılında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun yayınlanmasından sonra İçişleri Bakanlığı'nın 03.08.2004 tarih ve 119 sayılı genelgesi uyarınca İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içine alınmıştır.

Mart 2008 tarihinde; 5393 sayılı Bazı Belediyelerin kapatılması ve yeni ilçeler kurulması Kanunu çerçevesinde; Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilk kademe belediyelerinin tüzel kişilikleri sona erdirildi. Kanun kapsamına giren Helvacı Belediyesi’nin de kapatılması kararı alınmıştır.

 

Eğitim

Aliağa, İzmir'in ilçeleri içinde okuma yazma oranı en yüksek ilçelerin başında gelmektedir. İlçede toplam nüfus içindeki okuryazarlık oranı % 98'dır.

Aliağa'da toplam 35 Resmi Eğitim kurumunda 2007 verilerine göre 11.731 öğrenci İlçedeki 394 derslikte öğrenim görmektedir. Aliağa’daki resmi eğitim kurumlarında toplam 706 Norm kadro sayısı olmasına rağmen 579 Öğretmen görev yapmaktadır. İlçede farklı branşlarda 129 Öğretmene ihtiyaç bulunmaktadır.

Aliağa’daki toplam 35 kurumdan; 20’sinde Bilişim Teknolojileri Sınıfı vardır. Bu sınıflarda 354 bilgisayar bulunmaktadır.

Aliağa’da yaygın Eğitim çalışmaları TÜPRAŞ Aliağa Halk Eğitimi Merkezi tarafından yapılmaktadır. 1982 yılında açılan Aliağa Halk Eğitim Merkezi, çalışmalarını 2003 yılından bu yana TÜPRAŞ tarafından yapılan yeni hizmet merkezinde sürdürmektedir. Halk Eğitim Merkezi’nin 2007–2008 eğitim döneminde açılan 157 kurstan 2.656 kursiyer faydalanmıştır.

 izmir-aliaga

 

Ekonomi

SANAYİ VE TİCARET

TARİHİ zenginlikleri, doğal güzellikleri, ve coğrafi özellikleri nedeniyle farklı bir çok potansiyeli barındıran Aliağa, Petro Kimya sanayinin kurulmasıyla birlikte 15-20 yıl içinde bir sanayi kentine dönüşmüştür.

1960'lı yılların başına kadar tarımsal yoğunluklu ekonomik etkinliğe sahip olan Aliağa,  1961 Anayasası uyarınca, “Ağır Sanayi Bölgesi” olarak kabul edilince, 1970'lerden itibaren sanayi yoğunluklu ekonomiye dayalı bir karakter kazanmaya başladı.

Makro ölçekteki kamu yatırımları olan Petkim-Tüpraş gibi dev sanayi kuruluşlarının bölgemizde kurulmasıyla başlayan Sanayileşme hızını arttırarak devam etti.

Nemrut Limanının kuzeyine yerleşen, ülkemizin en büyük petrokimya endüstrisi, Petrol Ofisi ve çeşitli sıvılaştırılmış gaz depo ve dolum tesisleri; güneyinde irili- ufaklı ark ocakları ve demir çelik fabrikalarının kurulması Aliağa'nın bir sanayi kentine dönüşmesini hızlandırdı. 1970'li yılarda başlayan sanayileşme hareketleri sonunda ilçede bir sanayi sitesi, 40 kadar büyük sanayi tesis ve kuruluşu ile 1577 işyeri kuruldu.

1970'li yılların sonuna doğru özel şirketlerin de bölgemizde fabrikalar kurmaya başladığı görülmektedir. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren özel sektör yatırımları hızlanmıştır.

1980'lerde Çukurova, İzmir Demir Çelik, Ege Metal, Çebitaş, Habaş gibi özel demir-çelik fabrikalarının işletmeye açıldı. Yine aynı bölgede Makine Kimya Kurumu'na ait hassas döküm tesisleri ve hurda işletmesi, Petrol Ofisi ile çok sayıda özel dolum tesisleri, iki adet gaz tribünü bu yıllarda kuruldu.

Aliağa'da çok çeşitli ve farklı amaçlar için kurulmuş çok sayıda sanayi kuruluşları vardır. Bu sanayi kuruluşlarının dağılımında, Petkim ve Petkim'e bağlı olan 17 fabrika, Gemi-Söküm Tesisleri, Viking Kağıt Fabrikası, Ege Gübre Sanayi, Demir-Çelik Fabrikaları, haddehaneler ile deniz yolu nakliyeciliği yapan iş yerleri vardır. Ancak bu sanayi kuruluşları içinde en önemli yeri Petrokimya Tesisleri ve ark ocaklı Demir-Çelik işletmeleri oluşturmaktadır.

Petkim ile Tüpraş arasındaki sahil şeridinde ise Gemi Söküm tesisleri bulunmaktadır. Kamunun kurmuş olduğu M.K.E Gemi Söküm tesislerinin hemen yanında, birçok özel Gemi Söküm tesisleri de açılmıştır. Yine aynı sahil şeridinde Opet ve Total gibi petrol şirketlerinin yatırımları da devam etmektedir.

Güzelhisar Çayı'nın yakınında olması nedeniyle su gereksinimi duyan kimya sektörü Aliağa'da, Demir-Çelik ve haddehane tesisleri Nemrut Körfezi'nde kurulmuştur. Güzelhisar çayı üzerinde kurulmuş olan Güzelhisar Barajı daha çok petro-kimya tesislerine hizmet vermektedir. Rafineri ise güneyde, Menemen yolu üzerinde, Gediz'den özel su alma yapılarıyla suyunu 20 km. uzaklıktan getirmektedir.

Bütün bu sanayi kuruluşları ve işletmelerde toplam 16.067 kişi çalışmaktadır. Böylesine büyük bir iş istihdamı doğuran bu fabrikalar Aliağa'yı her geçen gün biraz daha büyütmekte ve geliştirmektedir.

 Ulaşım

Kent ekonomisi içinde ulaşım önemli bir yer tutmaktadır.

Tüm ulaşım olanaklarının (karayolu- tren yolu, hava ve deniz yolu) kullanılabildiği Aliağa, özellikle iskeleleri ile öne çıkmaktadır.

Tüm ulaşım olanaklarına sahip olmasıyla stratejik üstünlüğü öne çıkan İzmir’in Aliağa İlçesi, Karayolu, denizyolu ve demiryolu ağıyla bütün ulaşım ve diğer altyapı imkânlarıyla yatırımcıların ilgi odağı haline gelmiştir.

Aliağa, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ve İzmir’in ulaşım sorununu kökten çözecek 80 kilometrelik Aliağa-Menderes hızlı banliyö sisteminin hizmete girmesiyle ulaşımda önemli bir avantaja daha sahip olacaktır. İzmir Metrosu şu an Üçyol-Bornova arası hizmet verirken mevcut banliyö sisteminin metro standartlarına yükseltilmesi ile Aliağa-Menderes arasında da metro ile seyahat etme imkanı doğacaktır.

Manisa`dan Yuntdağı üzerinden Karakuzu köyünden geçerek Aliağa`ya gelen yolun revize edilmesiyle Aliağa’da ulaşım imkânlarına yeni katkılar ortaya çıkacaktır. Nemrut İskelelerinin yanında yapımına başlanacak olan Kuzey Ege (Çandarlı) limanına da kolay ulaşım için bu yol büyük önem taşımaktadır

Nemrut Körfezinde işleticileri farklı toplam 7 iskeleden oluşan ve yılda 3.500- 4.000 geminin yanaştığı Aliağa-Nemrut Limanı'nda petrol ve kimyevi ürünleri yanı sıra dökme yüklerin doldurma-boşaltma işlemleri yapılmaktadır.  Nakliye sektörü son derece gelişmiş olup, otobüs, tır ve gemi filosu ile yurt içi ve yurt dışı taşımacılık yapılmaktadır.

turkyo-EPSON STYLUS

 

EPSON STYLUS PRO 9890

No tags for this post.

Leave a Reply