Başka Dillere Tercüme

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish

Giriş

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

aydin-karpuzlu

Tarihçesi

İLÇE’NİN ADININ KAYNAĞI

Bugün İlçe Merkezi olarak kullanılan yerleşim yerinin adının daha önce Demircidere olduğu bilinmektedir. Karpuzlu,  Cumhuriyetin ilk yıllarındaki kayıtlarında Demircidere Köyü olarak geçmektedir. Köye, Demircidere adının verilmesinin nedeni, köyün hemen yanındaki dere kenarında olan birkaç demirci dükkanından kaynaklandığı sanılmaktadır. O dönemlerde Abak, Ulukonak, Gölcük, Ömerler, Tekeler gibi köylerin nüfuslarının Demircidere’den çok fazla olduğu kayıtlarda mevcuttur. Demircidere Köyü adı , 1971 yılında, beldenin belediyelik olmasıyla Karpuzlu olarak değiştirilmiştir. Karpuzlu adının ovadan geldiği bilinmektedir. Şu an Karpuzlu Ovası olarak anılan yerin adı daha önceleri de aynı adla anılırmış. Ovaya bu adın neden verildiğini bilmiyoruz.

TARİHTE KARPUZLU

Anadolu ilk çağlardan beri medeniyete beşiklik etmiştir. Üzerinde kurulan birçok devletten biri de Karpuzlu İlçesini de sınırları içerisine alan Karia Devleti’ydi. Resmi tarihçiler, Karialılar’ın bölgemizde ilk görülmeye başladığı tarih olarak  İ.Ö. 4000 yıllarını gösterir . O dönemde nereden geldikleri bilinmeyen bu topluluk, bölgede bazı yerleşim yerlerini kurduktan sonra batıya, Ege Denizine doğru yürümeye devam etmişlerdir. Yine Ege adaları’nda ve Yunan Yarımadası’nda bazı yerleşim alanları kurmuşlardır. Girit Adası’nda Minos Uygarlığı’nın temellerini atmışlardır. Knossos Sarayı kalıntılarında yapılan kazılarda Karia tapınımlarına, savaş ve günlük kullanım eşyalarına rastlanmıştır. Batıya, çeşitli zamanlarda göçü sürdüren Karyalılar’ın bir bölümü İ.Ö. 3000, 2800 yıllarında yeniden Ege’nin doğusuna dönmüşler, bölgemize yerleşerek kentler kurmuşlardır. Bölgede üç söylencesel kişiden sözedilir;  Lydos, Mynos, ve Kar. Bu üç kardeş bölgede üç ayrı devlet kurmuşlar ve uzun zaman bölgeyi ellerinde bulundurmuşlardır. Lydos, Lykia Uygarlığı’nı, Mynos, Mysia Uygarlığı’nı, Kar da Karia Uygarlığını kurmuştur.

Mylasa, Alabanda, Stratoneika, Kaunos, Halikarnossos, İasos gibi onlarca kentin kurucusu olan Karialılar’ın yazılı bir tarihi ve var olmasına rağmen çözülmüş bir yazısı yoktur. Karialılar, kendi dilleri olan Karca’yı konuşurlardı. Bununla birlikte Karca, bölgede, Roma Dönemi’ne dek konuşulmuştur.. Bölgemizde ve Mısır kıyılarında Karca yazılmış tabletler bulunmasına rağmen bu dil hala çözülememiştir. Bölge düzensiz aralıklarla çeşitli devletlerin egemenliğinde kalmıştır. Romalılar, Persler, Bizanslılar uzun yıllar bu topraklarda egemenliklerini sürdürmüşlerdir. Karpuzlu’nun tarihini araştırırken şunu unutmamak gerekir: Karpuzlu genç bir ilçe ve yeni bir yerleşim yeri. Alinda’dan sonra bölge yerleşim yeri olarak pek ilgi görmemiş. O nedenle Karpuzlu ilçesi’nin Cumhuriyet Dönemi öncesini incelerken Çine ile ya da Alinda ile birlikte incelemek gerekmektedir.

2. Abdülhamit döneminde, yani 1877 yıllarında Felibe, Çırpan ve Zara bölgelerinden Çine’ye göç eden kafileden Karpuzlu ve köylerine yerleştirilen olmamıştır. Ama bazı köylerde Girit kökenli ailelerin olduğu (Ömerler ve Ulukonak gibi) bilinmektedir. Bu ailelerin ne zaman geldiği bilinmemektedir. Diğer yandan Yörük aşiretlerinin bölgede kalmasını gerektiren Osmanlı Fermanı (nüfus sayımı için) nedeniyle bölgede konuşlanan aşiretlerden bilineni, Hayta Yörük Aşireti’nin oymakların kurduğu Hatıpkışla Köyü bugün tamamen yerleşik düzene geçen aşiretlerdendir. Karatepe Aşireti’nin Bıttı oymağının bir kolu da Güney Köyü’ne yerleşmiştir.

İLÇE’NİN KISA OLARAK TANITILMASI

İlçe Teşkilatımız 09.05.1990 tarih ve 3644 Sayılı Kanunla kurulmuştur. Karpuzlu İlçesi ilk defa olarak Dolamanlı mevkiinde kurulmuş sonra, bu günkü alana yerleşmiştir. İlk adı Demircidere olup, 19.06.1971 yılında Belediye Teşkilatı kurulduktan sonra Karpuzlu olarak değiştirilmiştir. İlçemizde M.Ö.1350 yıllarında inşa edilen “Alinda Antik Kenti” tarihi kalıntıları mevcuttur.

Alinda’nın önceleri Etiler’in elinde olduğu ve daha sonra Büyük İskender tarafından M.Ö. 328 tarihinde Karya Kraliçesi Ada’ya verildiği anlaşılmıştır. Alinda Antik Kenti karakteristik bir şehir olup, dükkanlar, toprakla dolu agorası, tiyatrosu, su kemerleri, sarnıçları, kraliçe sarayı, lahitler ve kanalizasyon teşkilatı ile mükemmel bir plana sahip olduğu belirgin olarak görülmektedir.

aydin-karpuzlu2 

Nüfus

En son yapılan nüfus sayımına göre İlçe merkezinin nüfusu 2063, İlçe’ye bağlı 19 köyün nüfusu ile birlikte toplam nüfus 12.207'dir.

 Coğrafi Yapı

İlçemizin İl merkezine uzaklığı 56 Km.dir. İlçe’nin arazilerinin 37.750 dekarı sulanabilir tarım arazisi niteliğindedir. 185.938 dekarlık kısmı dağlık, yamaç ve engebeli arazilerdir.
İlçe’nin genel bitki örtüsü çam ormanı ve zeytinlikler ile tipik Akdeniz bitkileri olan makilerdir.Yazları sıcak ve yağışsız, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi hükümsürmektedir. İlçe’ye bağlı 19 köy bulunmaktadır. Her köyün Elektiriği, telefonu, yolu mevcut olup,  köylerimizde genelde içme suyu sıkıntısı bulunmamaktadır.

 Kültürel Yapı

Karpuzlu'nun değişken bir kültürel yapısı vardır. Birbirlerine birkaç kilometre uzaklıkta olmalarına rağmen, bir köyün konuşması diğerine benzememektedir. Giyimlerinde de farklılığın gözlendiği bu köyler son zamanlarda bu görülür farkı ortadan kaldırmış gibi görünseler de günlük giyimlerinde bu açıkça gözlemlenir.

İlçe toprakları sanıldığı kadar verimli değildir. Büyük Karpuzlu Ovası'nın verimi ancak çevresindeki köylere yetebilmektedir. Uzun yıllardır pamuk ve mısır ekimi yapılmasına rağmen, sulama sorunu nedeniyle yeterli verim elde edilemediğinden halk, alabileceği ürünü alamamıştır. Yeni bitirilen Yaylakavak Barajı sayesinde halk bir nebze olsun huzura kavuşmuştur. Köylerinin yolları düzgündür. Halk ilçe ile sıkı ilişkiler içindedir. Ancak sanatsal ve kültürel etkinliklere rastlanmamaktadır.

Tarıma bağlı olan yaşam, yine tarımda ilerleme kaydedilememesi yüzünden modernize olamamıştır. Varılan son yer olması (Milas ve Koçarlı yolları açılmadığı sürece de böyle kalacaktır) nedeniyle Karpuzlu, teknolojik gelişmelerden nasibini alamamıştır. Bu nedenle Karpuzlu'da, giyimde, mutfakta, günlük yaşamda ve kadın erkek ilişkilerinde yüzyıllardır sürdürdüğü geleneklerini aynen devam etmektedir.
Az da olsa değişim, akademik eğitim ve çalışmak için dışarıya giden fertlerin ailelerinde gözlenmektedir.
Tekeler, Şenköy, Akçaabat, Umcular ve Yahşiler gibi köylerde, yılın belli aylarında geçici göç yaşanmaktadır. Bunun yanı sıra, Güney, Ömerler, Çobanisa, Abak ve Ulukonak gibi köylerde de dışa göç yoğun olarak gözlenmektedir.
Kısacası,  yaşam şekli olarak Karpuzlu'nun, Aydın'ın diğer ilçelerinden farklı bir görüntüsü vardır. Köylerinin de merkezden.

aydin-karpuzlar3 

Karpuzlu'da Turizm

Karpuzlu ilçesi tarihi kalıntıları açısından, Aydın ili'nin diğer ilçeleri gibi zengin bir mirasa sahiptir, ilçe merkezinde bulunan Alinda antik kentinin dışında başka bir yerleşime rastlanmasa da küçük yapılar olarak karşımıza çıkan Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönem kalıntılarına rastlamak olasıdır.

Tekeler Köyü sınırları içerisinde bulunan At Avlusu Mevkiinde, talan edilmiş, ayakta her hangi bir yapısı kalmamış ama bir dönem yerleşim yeri olarak kullanıldığı anlaşılan bir alan vardır. Bunun dışında dağlarının tamamına yakınında geçmiş dönemlerde yapılmış teraslama çalışmaları göze çarpar.

turkyo-WD Caviar Green

 

WD Caviar Green 3.5" SATA2 500GB Intellipower 32MB

No tags for this post.

Leave a Reply