Başka Dillere Tercüme

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish

Giriş

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

 

 

 

Tarih

Coğrafi önemi nedeniyle tarih boyunca çeşitli kavimlerin ve milletlerin uğrak yeri olan ilçenin ilk yerleşim yeri, Karasu kıyısındaki eski bir kalenin kalıntı höyüğünün etrafı ile Kaban Dağının doğusudur. İlçenin ismi tarih içerisinde Locus Basara, Şöğayn, Aşhane, Açhane, Kale olarak değişegelmiş günümüzde Aşkale olarak dilimize yerleşmiştir. MÖ. 1700 yıllarında Hititler tarafından kurulan ilçe, tarih boyunca otuz beş defa el değiştirmiştir. M.S. 395 yıllarında Roma İmparatorluğu'nun elinde bulunan ilçe, Hint-Avrupa İpek Yolu'nun üzerinde oluşu nedeniyle bütün milletlerin ilgisini çekmiştir M.S.650 yıllarında Bizans yönetimine giren ilçe, 1387'de Timur'un egemenliğine girmiştir. 1473'te Otlukbeli Savaşından sonra Osmanlı topraklarına katılan ilçe, 1916'da Rusların işgaline uğramış, 3 Mart 1918 tarihinde işgalden kurtarılmıştır.

Coğrafi Yapı

Yerleşik bir yapıya sahip ilçe, batıda Bayburt ve Tercan, kuzeyde İspir, güneyde Çat ve doğuda Ilıca ilçeleriyle çevrilmiştir. Sınırlarında Dumanlı, Güllü, Merşem. Gollo ve Kop dağları bulunmaktadır ve bu dağlar volkanik yapılıdır. Erzurum'dan Aşkale'ye doğru karayolu ile gelirken Aşkale'ye yaklaşık 11 km. kala yolun sol tarafında ağzını açmış bir insan sureti şeklini almış bir tepe vardır.

        İklimi         

kale’de, Doğu Anadolu Bölgesi'nde olduğu gibi karasal iklim hüküm sürmektedir. Deniz seviyesinden 1550-1800m yüksekte bulunan Aşkale’de, kışlar uzun, soğuk ve karlı;  yaz mevsimi kısa, sıcak ve kurak geçmektedir. Yağmur, mayıs ile ekim ayları, kar yağışı ise kasım ve nisan ayları arasında, aralıklar halinde görülmektedir. Ortalama kar kalınlığı  60-120 cm, % 40'ı ilkbahar mevsimine rastlayan yağmur miktarı ise yıl içinde 393.3 mm'dir. Yıllık ortalama sıcaklık 6,9 CO, en sıcak ay  ile en soğuk ay arasındaki genlik 27,5 CO' ye ulaşmaktadır. Rüzgar genel olarak güney batıdan ( lodos ) esen doğu–batı rüzgarlarıdır

Nüfus

2007 genel nüfus sayımına göre ilçe merkezi nüfusu 12600'dir, belde ve köyler ile birlikte 60.000'dır. İlçe genelinde nüfusu Türkmenler ve alevi Zazalar oluşturur.

Ekonomi

İlçe ekonomisi, hayvancılık ve tarıma dayalı olmakla beraber, ilçede sanayi ve ticaret de önemlidir,özellikle aşkale çimento sanayi,Abs Alçı fabrikası,krom fabrikası bölgeye önemli katkılar sunmaktadırlar Kuzgun Barajı'nın hizmete girmesi tarımla uğraşanlar için, modern kümeslerin artış göstermesi ise hayvancılıkla uğraşanlar için büyük umutlar vermekte ve ilçe ekonomisinde önemini hissettirmektedir.

Cumhuriyet’ten önce Erzurum’un Yavi nahiyesi’ne bağlı büyük bir köy konumunda olan Aşkale, Cumhuriyet’in ilan edilip, kuruluşunu tamamlamasından sonra yapılan mülki taksimatta, Tercan’a bağlı bir nahiye konumuna getirilmiştir. Ancak, o zamanlarda  Erzurum’un ilçesi olan Tercan’ın,  1935 yılında Erzincan’a bağlanması üzerine Aşkale, Erzurum ili dahilinde kalmıştır. 1935’ten sonra Erzurum il merkezine bağlı nahiye iken 1937’  de ilçe olan Aşkale’ye, İlçe Kaymakamı ataması da yapılmış ve  ataması yapılan İlçe Kaymakamı 21 Haziran 1937’de resmen görevine başlamıştır. Aşkale’nin ilçe oluşundan sonra Kandilli ve Çiftlik olmak üzere iki bucağı mevcut iken, bu bucakları, zamanla bucak teşkilatlarının fiiliyatta yürütülmeyip, söndürülerek ortadan kaldırılmaları nedeniyle bucak olma sıfatlarını kaybetmişlerdir.

Kaymakamlıkların Tarihçesi

Aşkale’nin ilçe olduğu yıl, nüfusu 2000’i aştığı için Belediye Teşkilatı kurulmuş ve 1938 yılında da Belediye Başkanlığı seçimleri yapılmıştır. İlçeye bağlı Kandilli beldesi 1970, Yeniköy ise 1994 yılında belediyelik olmuş ve İlçe’deki belediye teşkilatı sayısı üçe çıkmıştır. Ancak Yeni yasayla birlikte Nüfusu 2000’nin altında olan belediyelerin kapanmasıyla ilgili resmi gazetede yayımlanan belediyeler kanununu ile Yeniköy   Belediyemiz kapatılmıştır.

İlçemiz, merkez ve merkeze bağlı iki belde, 61 köy , 13  mezradan müteşekkil olup,  merkezinde 13, beldelerinde 4, köylerinde 61 olmak üzere toplam 78 muhtarlık bulunmaktadır. Bir köyümüz( Ardıçyayla ) göç nedeniyle boşanmış  olmakla beraber, tüzel kişiliği devam etmektedir.

Kültür ve Turizm

Tarihi ve folklorik özellikleri ile belli bir zenginliğe kavuşmuş olan Erzurum kültürü ile  Aşkale kültürünü özdeşleştirmek mümkündür. Bunda aynı tarihi yaşamışlık ve birbirine yakın yerleşim merkezi olmaları önemli etkenlerdir. Aşkale halkı, kendine özgü manileri, türküleri, halk değimleri ve mistik folklörüyle bu ortak kültüre katkıda bulunmuş ve bulunmaya da devam etmektedir.

Aşkale, tarihi eserler bakımından fazlaca zengin olmamakla beraber,  bir çok tarihi kalıntıları (Aşkale kalesi, Cinis höyüğü, Evrenli kümbeti, Ağveyis hanı, Hacıbekir kervansarayı, Ziravank harabeleri… ), ziyaret yerleri ve efsaneleri vardır. Bunlardan tarihi kalıntılar tarih araştırmacılarının ,ziyaret yerleri ve efsaneler ise mistik folklör'ün etkili olduğu halkın ilgi alanlarıdır. Ayrıca yakın tarihin izlerini taşıyan ve onu yaşatan  "Kop Şehitleri Abidesi" tarihine saygılı Türk halkının ziyaretgahı olarak Aşkale'nin kültürel mirasları arasında yerini almıştır.

İlçemiz sosyal bünyesinde Anadolu'nun değişik kültüründen insanları barındırmakla, tipik bir Anadolu kasabası olmaktan ziyade, modern bir sosyal yapı görünümündedir. Bu durum ,İlçeye hoşgörü ve kültürel zenginlik kazandırmakta ve sosyal yapısı itibariyle içe kapanık  değil, değişime açık bir oluşuma katkı sağlamaktadır.

Eğitim

Büyük Önder Atatürk’ün işaret ettiği  "Çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkma " hedefine ulaşacağımız tek yol olan eğitimin ilk ateşi, 1937 yılında dönemin Erzurum Valisi Haşim İŞCAN ve Ordu Komutanı Kazım ORBAY'ın iştirakleriyle, Aşkale’deki okullardan ilki olan İnkılap İlkokulu’nun temelinin atılması ile  yakılmış, 1938’de başlatılan okuma-yazma seferberliği ile devam ettirilmiştir. Yine ilklerden olmak üzere, 1952 yılında  Aşkale Ortaokulu'nun, 1969 yılında Aşkale Lisesi'nin, 1993 yılında Aşkale ÇPL 'nin, 1997 yılında Aşkale  Anadolu Lisesi'nin açılması ile İlçede eğitim kurumları zenginleştirilmiş, 1994 yılında Atatürk Üniversitesi Aşkale Meslek Yüksekokulu' nun hizmete sunulması ile de eğitim olgusuna yeni bir boyut kazandırılmıştır.

Bugün itibariyle İlçemizde, 1 Anaokulu, 7 'sı Merkezde 15'i Köylerde toplam 22 İ.Ö. Okulu, 2 Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, 25 Köyümüzde Birleştirilmiş Sınıflı İ.Ö. Okulu; biri İlçe Merkezinde diğeri Kandilli Beldesinde olmak üzere 2 Genel Lise, 1 Anadolu Teknik Lise ve Endüstri  Meslek Lise ve 1  Kız Teknik ve Kız Meslek Lisesi, 1 Aşkale İ.M.K.B Anadolu Lisesi ile eğitim- öğretim sürdürülmektedir. Anaokulu, İlköğretim Okulları ve Liselerin toplam sayısı 52 olup,  İlköğretim Okulu "Bilgisayar Teknolojisi Sınıfı" statüsündedir.

İlçemizde, köylerle birlikte toplam 52 okulda 5.517 öğrenci eğitim-öğretimini sürdürmekte olup, bunlardan  72’i Anaokulu, 4365’ı ilköğretim, 1080’ı ortaöğretim öğrencisidir.

İlçemizde, ilkokul çağında olup okula devam etmeyen öğrencilerin okullarına devamlarının sağlanması amacıyla, Okul Müdürlükleri, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Kaymakamlıkça gerekli girişimler başlatılmış ve bu konuda 222 sayılı kanun gereği İdari ve Kanuni işlemlerle birlikte, ekonomik yönden de destek sağlanarak devamsızlıklar giderilmeye çalışılmış ve 2009/2010 eğitim öğretim yılında da bu kapsamda olan öğrencilerin okula devam etmesi için çalışmalar devam edecektir.

İlçemizin 20 köyünden,  122' i kız , 146' i erkek toplam  268 öğrenci Taşımalı Eğitim kapsamında merkezdeki  4 okulumuza 16 araçla taşınmakta ve bu öğrencilerimize eğitim imkanı sağlanmaktadır.  Konum itibariyle taşımalı  sisteme müsait olmayan 20 köyümüzde 5. sınıfı bitirmiş 213 öğrencimizden, 98 erkek öğrenci Atatürk Yatılı İlköğretim Bölge Okulu yurdunda, 115 kız öğrenci ise Kandilli Güvenç P.İ.Ö. Okulu yurdunda barındırılarak bu okullarda eğitimlerine devam ettirilmektedirler. Kamuya ait bu öğretim kurumları dışında, İlçemizde  Milli Eğitimin denetiminde 2 erkek öğrenci yurdu bulunmakta ve buralarda orta öğretim erkek öğrencilerine  hizmet sunulmaktadır.                                                                    İlçemizde gerek taşımalı sistemin imkanlarından faydalanılarak, gerekse pansiyonlu okullarımızın yurtları  tam kapasite kullanılarak, ikinci kademesi olmayan  köylerimizdeki öğrencilere 8 yıllık kesintisiz eğitimin verilebilmesi için gerekli ortam oluşturulmakta ve yıllar itibariyle kesintisiz eğitime devam eden öğrenci sayısında yükselen bir grafik izlenmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

No tags for this post.

Leave a Reply