Başka Dillere Tercüme

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish

Giriş

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

elazig-agin

TARİHÇEMİZ

1954 Yılında kurulan ilçemiz; Arapgir, Kemaliye, Çemizgezek ve Keban İlçeleri ile komşudur. Yüzölçümü 268 Km2, kıyı şeridi 70 km dir.Ağın, Elazığ ilinin kuzey batısında bulunup, ile yaklaşık 85 km uzaklıktadır. Yüz ölçümü 268 Km2 dir. Rakım 955-1005 arasında değişmektedir.

Ağın çevresi, genelde bir plato özelliği gösterir. Bu platolar, yükseltileri 3000 m.yi geçen Munzur Dağlarının güney yamaçlarından Keban Baraj gölüne doğru gittikçe yükselti kaybeden ve basamaklı bir yapıdaki platoların baraj gölü çevresindeki en alçaklarına tekabül eder.Ağın İlçe merkezi Ortalama 900-1100 m. arasında uzanan bu alçak plato yüzeylerinin ve kuzeyden gelen Beyelması Deresi'nin ve batıdan gelen Akpınar derelerinin Keban Baraj Gölü'ne ulaşmadan hemen önceki tabanlı vadilerinin içinde kurulmuştur. Aynı zamanda bu kısım, bu iki derenin birleşmesiyle oluşan Ağın Deresi'nin kazdığı vadiyi günümüzde Keban Baraj Gölü'nün doldurmasıyla meydana gelen körfezin kuzeyinde yer alır.

İlçe engebeli bir arazi yapısına sahip olsa da dikkati çeken büyük dağlara rastlanmaz.Bölgenin tarıma elverişli arazisi %60 civarındadır. Bölgede ormanlık sahalar pek görülmez. İlçenin batı kesimindeki bazı bölgelerde ufak koruluklara rastlamak mümkündür.

Ağın İlçesi topraklarının üç tarafı bir hilal şeklinde Keban Baraj Gölüyle çevrili olduğundan farklı bir iklim kendini göstermektedir. Yazlar kurak ve sıcak, kışlar Doğu Anadolu bölgesi şartlarına göre oldukça ılıman geçer. Daha önce tipik karasal doğu ikliminin etkisinde olan ilçenin, baraj gölünün oluşmasıyla ikliminde önemli bir yumuşama görülmüştür.

EKONOMİ TARIM VE HAYVANCILIK

Halkımızın çoğunluğu tarımla uğraşmaktadır, Tahıllarda: Buğday, arpa, nohut ve buna benzer ürünler yetiştirilir. Meyvecilikte: Üzüm, nar, badem, ceviz, dut, elma, armut, kiraz, gibi meyveler yetiştirilir. Sebzecilikte: Her türlü sebze herkes tarafından ihtiyacı kadar yetiştirilmektedir. Hayvancılıkta: Küçük ve büyük baş hayvancılık yapılmaktadır. Keban Baraj Gölünden balıkçılık yapılmaktadır.

COĞRAFYA

1954 yılında kurulmuştur. Arapgir, Kemaliye, Çemişgezek ve Keban İlçeleri ile komşudur. Yüzölçümü 268 km², kıyı şeridi 70 km dir. Ağın, Elazığ ilinin kuzey batısında bulunup, ile yaklaşık 85 km uzaklıktadır. Yüz ölçümü 268 km² dir. Rakım 955-1005 arasında değişmektedir. Ağın çevresi, genelde bir plato özelliği gösterir. Bu platolar, yükseltileri 3000 m.yi geçen Munzur Dağlarının güney yamaçlarından Keban Baraj gölüne doğru gittikçe yükselti kaybeden ve basamaklı bir yapıdaki platoların baraj gölü çevresindeki en alçaklarına tekabül eder. Ağın İlçe merkezi Ortalama 900-1100 m arasında uzanan bu alçak plato yüzeylerinin ve kuzeyden gelen Beyelması Deresi'nin ve batıdan gelen Akpınar derelerinin Keban Baraj Gölü'ne ulaşmadan hemen önceki tabanlı vadilerinin içinde kurulmuştur. Aynı zamanda bu kısım, bu iki derenin birleşmesiyle oluşan Ağın Deresi'nin kazdığı vadiyi günümüzde Keban Baraj Gölü'nün doldurmasıyla meydana gelen körfezin kuzeyinde yer alır. Keban Baraj Gölü'nün yapımıyla ilçe yarımada görüntüsü kazanmıştır.

AĞIN KÜLTÜRÜ

Çevremiz halk bilim kaynakları yönünden zengin bölgeler arasında yer alır. Ağın Folklörü Kemaliye (Eğin) ve Arapgir yöresi folklörü ile bazı ortak özellikler arzetmektedir. Ancak Ağın İdari yapı olarak Elazığ'a bağlandıktan sonra kısmen de olsa Elazığ (Harput) folklörünün etkisi altında kalmıştır. Mahalli folklörün oluşumunda yöresel bazı etkinlikler rol oynamıştır. Çevremizdeki köylerin biribirine yakın olması, düğünlerde çalgıcıların her yöreye gidip düğün yapmaları; kız alıp, kız verme gibi adetler Ağın ve çevresinin folklorik yapısında ortak özellikler oluşturmuştur.

Ağın ağzı ile Kemaliye ve Arapgir ağızları arasında yakın benzerlikler vardır. Türk boylarının dil yapısı incelendiği zaman Ağın ve Eğin yöresine belli bir Türk boyunun yerleştiğini kuvvetlendirir. 1071 Malazgirt muharebesinden sonra Anadoluya gelen bir çok Türkmen boyları belli bölgelere gruplar halinde yerleşmişlerdir. Bu noktadan hareket ederek Ağın ve Eğin civarlarında aynı boya ait insanların gelip yerleştikleri ihtimalini kuvvetlendirmektedir.

Ayrıca Ağın?daki yer ve mevki adları incelendiği zaman Kırgızca ve Uygurca bir çok

kelimelere rastlamak mümkün olacaktır. Göçler esnasında belki bu bölgelere azda olsa değişik Türk boylarından yerleşenler olmuştur. Bu sebeple diğer Türk boylarınında özelliklerini taşıyabilir. Nitekim konuşma dilindeki lehçede Azeri özelliği arzeder. Bu çevrede rim eki birçok fiilin sonuna getirilerek söylenir. Mesala gelirim, oturirim, gedirim, oynirim gibi. Ağın ve çevresinde konuşulan kelimelerin hemen hemen çoğu hiç bozulmamış özbe öz Türkçe kelimelerdir. Oğuz ve Kıpçaklarda Y harfi yutularak okunur. Bu duruma Ağın ve çevresinde de rastlıyoruz. Yiğit yerine iğit, yürek yerine ürek gibi.

Günümüzden 40-50 yıl öncesine kadar Ağın ve çevresindeki köylerde, varlıklı, hali

vakti yerinde olan ailelerin evlerinde müsait büyük bir oda ayrılıp bu oda uzun kış gecelerinde mahalledeki ve köydeki erkeklerin bir araya gelmesi için açılırdı. Buna "oda açmak" ya da "oda yakmak" denirdi. Bu odalara oturmaya gelenler, beyaz toprak sıvalı duvarları, tavanı döşemelerle (ağaç) veya tahtayla kaplı, tabanına döşenmiş kalın minderler ve duvarların üç tarafına birden dizilmiş yastıklara yaslanarak, sohbet eder, günlük işlerini konuşurlardı.

elazig-agin1

Şenlikler

Ağın ve çevresinde yörenin kültür değerlerini ve folklör zenginliklerini sergilemek ve iç

turizmi canlı tutmak için Şenlikler düzenlenmektedir. Bu şenliklerden ilki Ağın Kültür ve Turizm Derneği tarafından 1990 yılından bu yana muhtelif aralıklarla devam eden Ağın, Kültür ve Sanat şenliğidir. İkincisi ise Beyelması Köyünü Güzelleştirme ve Kültür Derneği tarafından 1989 yılından günümüze muhtelif aralıklarla devam eden Beyelması leblebi şenliğidir.

Yöresel El Sanatları

Yöremiz dar ve kapalı ekonomik bölge olduğundan dışa açılması mümkün olmamıştır.

Durum el sanatları bakımından da aynıdır. Kendine yeterli olmayı kabullenmiştir. Ağın?da geleneksel el sanatları kalmamıştır. Eskiden yapılan el sanatlarından bazılarını aşağıda sıralıyoruz. 1-Çömlekçilik, 2-Dokumacılık, 3-Yemenicilik, 4-Nalbantlık, 5-Tüfekcilik, 6-Değirmencilik

Yöreye ait İnançlar

Ağın ve çevresinde köstebeğin yığdığı toprağa göre kışın nasıl geçeceği tahmin edilir.

Yığılan toprak ince ise kışın uzun ve karlı gececeğine az ise kışın hafif geçeğine inanılır.

Gök gürleyince eşik arasında durulmaz.

İki bayram arası düğün yapılmaz, nikah kıyılmaz.

Alıç ağaçları bol meyve verdiği zaman kışın çok olacağına, az meyve verdiği zaman kışın az olacağına inanılır.

Akşamları tırnak kesilmez.

Yine kış mevsimi ile ilgili bir inanış. Ağaçların yaprağı alt taraftan sararır ise, kışın zorlu geçeceğine, üst taraftan sarar ise hafif geçeceğine inanılır.

Gelin giden kızla birlikte bir de iğ gönderilir, bunun anlamı ise gelinin yeni evinde iğ gibi dönerek çalışmasıdır v.b.

Gece vakitsiz öten horoz uğursuzluk getirir.

Bacaklarının arasından bakan çocuk eve misafir getirir.

Gece Gökyüzünden bir yıldızın kayması bir kişinin ölmesi demektir.

Makas yada bıçak elden ele verilmez. Verilirse veren ve alanın arası bozulur. Ya yere konulur yada eldeki bıçak veya makasa tükürülüp, sonra verilir.

elazig-agin2

Ağın ve Çevresindeki Yer Adları

Ağın ve çevresindeki yer ve mevki adlarının bir çoğu konuşulan dil gibi özbe öz

Türkçe dir. Üstelik diğer Türk boyları da aynı mevki ve yer adlarını kullanmışlardır.

Böğürlü Dağı: Feribot İskelesinin Güneybatı yönüne düşen dağ.

Cebeciler: Bahadırlar yöresinde bir mevki ( Baraj suyu altında kaldı)

Çelebi Deresi: Beyelması Köyünden gelen dere ve mevki ismi

Kurt Kayalar: Ağın?la Kaşpınar Köyü arasında bir mevki

Keklik Paharı: Hekemat tepesi ile Beyelması arasında bir yer

Aladağ ve Karadağ: Ağın?nın batısındaki ve kuzeyindeki dağlar

Karağaç: Üçdutların arkasında bir mevki

Samsor Deresi: Ağın, Şenpınar arasında büyük susuz dere.

Enerle: Kaşpınar köyünden 2 km ileride ve göl kenarında bir mevki

Gazel Mezarlığı:Osman Tepesi ile Firen Beyi arasında bir mevki

Darı Bükü: Saraycıkla Dürümlü Köyü arasında bir mevki adı.

Kanlıca Maşat: Kaşpınar köyünden bir km uzaklıkta ve güney batı yönünde tepe.

Tanısa: Şenpınarla, Bahadırlar arasındaki geniş düzlük alanlar.

Yazılar: Ağın?la Şenpınar arasında ekilebilir düzlük alanlar.

Gelenekler

1-Kış Yarısı 2-Çiçi Mama (Cici Ana), 3-Cirit Oyunu, 4-İmece, 5-Herfane(Herfene)

6-Kirvelik, 7-Sağdıçlık, 8-Sünnet Geleneği, 9-Yumruk Oyunu, 10- Ü Oyunu, 11- Kale Kapmaca, 12-Kiriş Kırmaca, 13-Çelik Oyunu(Çelik Çomak) 14-Güvercin Oyunu 15-Uzun Eşek,16-Ayak Karış,17-Beş Taş, 18-Sirim Çekme, 19-Köşe Kapmaca

elazig-agin3

Ekmekler

Sac Ekmeği (Ekşili Ekmek): Leğende, una su ve maya ilave edilerek yoğrulur, hamur

ekşimeye bırakılır, hamur kabarınca ekmek pişmeye hazır demektir. Ocakta sac üzerinde ekmek pişirilir. Yöremizde en yaygın pişirilen bir ekmek türüdür. Sıcak sıcak üzerine tereyağı sürülerek yenilebilir.

Yufka, Katmer ve Kömbe: Tüm Anadoluda olduğu gibi Ağın?da yaygın olarak pişirilen bir ekmek türüdür. Yufka iki kadın tarafından pişirilir. Biri hamuru ince olarak açar diğeri ise ocakta saç üzerinde yufkayı pişirir. Katmer ise yufkanın üzerine yağ sürülüp katlanır tekrar bunun üzerine yağ sürülerek sacda pişirilir. Kömbe de aynıdır yalnız buna yağla birlite tavada kızartılan ince doğranmış soğan ve kıyma konulur.

Taplama Ekmek: Mayasız pişirilir, ekşili ekmekten ince yufkadan kalındır.

Değirmen pağacı: Eskiden suyla çalışan değirmenlerde pişirilirdi. Mayasız hamurla pişirilir. Tuz katılmaz, değirmenin bir köşesinde yapılmış olan ocakta pişirilir. Yöremize ait bir ekmek türüdür.

Çorbalar

Ayranlı çorba, Erişte Çorbası, Gurutlu Çorba, Sütlü Çorba, Tarhana Çorbası, Umaç

Çorbası, Borani Çorbası ve Ayranlı Köfte.

Gurutlu Çorba: Eskiden yapılan Ağın?da unutulmaya yüz tutmuş bir çorba türüdür. Gurut, çökeliğin kurutulmuşu demektir. Çökelik pasta biçiminde şekillendirilerek damlara serilir ve güneşte kurutulur, Kurutulan Gurut (Çökelik) belli miktarlarda leğene konur, su ilave edilerek elin tavanı ile ezilir, bu işlem bayağı zordur. Gurutun ezilip ayran kıvamına gelmesi uzun zaman alır. Gurut nohut gibi oluncaya kadar ezilir. Yöremizde buna meşük denir. Diğer taraftan tencere de döğme ve nohut pilav oluncuya kadar pişirilir, soğuduktan sonra ayrı bir leğen de üzerine Gurut ayranı dökülür, karıştırılıp soğumaya bırakılır.

DİĞER YEMEK TÜRLERİ

İçli Köfte,Ayranlı Çorba,Kavurma, Kızartma, Galagoş, Köfte, Gıldırikli Köfte, sırın,

Mercimek Köftesi, Biber-Kabak-Patlıcan-Yaprak Dolması, Taze Fasülye, Kuru Fasülye, Patates Yahnisi, Karnı Yarık, Perper aşı, Patates Kavurması, Mıkla, Patlıcanlı Pilav, Baturmu, Domatesli Pilav, Yapraklı Pilav, Yemlikli Pilav, Yağda Yumurta, Ekmek Kızartması, Tirit, Un Helvası, Çingene Helvası, Sütlaç, Pelize, Pelverde (Dut pekmezi ve Mişmiş ten yapılır.) Üzüm pekmezi,Dut pekmezi, Kabak Reçeli, Vişne-Ayva-Elma ve Kayası reçeli vb….

Halk Oyunlarımız

Yöre Kültürünün tanıtımında en etkin rol halk oyunlarıdır. Halk oyunlarının hangi kişiler tarafından oluşturulduğu bilinemez. Çevre il ve İlçelerle büyük benzerlikler ve farklılıklar izlenmektedir.

SAĞLIK

İlçemizde, bir sağlık ocağı bulunmaktadır( 2 hekim, 7 sağlık personeli ile hizmet vermektedir), Ayrıca; ilçe merkezinde 1, köylerinde 1, olmak üzere toplam 2 sağlık evi bulunmaktadır.

EĞİTİM

Ağın, kültürel durumu ile bölgesine önderlik yapmış ve halende yapmaktadır. Son sayıma göre %98'i okur yazar olan ilçemizde; 1 ilköğretim okulu, 300'e yakın öğrenci, 1 lise bünyesinde ortaokul ve yatılı pansiyonu ile 180 öğrenci öğrenim görmektedir.

turkyo-wacom17

 

WACOM lntuos4 M size, English

No tags for this post.

Leave a Reply