Başka Dillere Tercüme

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish

Giriş

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

 

agri-taslicay

Taşlıçay (Kürtçe: Avkevir), Ağrı ilinin bir ilçesidir. Türkiye İran transit yolu üzerinde, Murat nehrinin kuzey kıyısında kurulmuştur. Doğudan Diyadin ve Doğubeyazıt, kuzeyden Tuzluca, batıdan Ağrı ve Hamur, güneyden Erciş ile çevrilidir. Alanı 798 km kare, deniz seviyesinden yüksekliği 1660 m. dir.

Ağrı’nın orta kesiminde yer alan ilçenin büyük bölümü 2000 metreden yüksek dağlarla kaplıdır. Kuzey ve güneyde uzanan dağlar, orta bölümünde Murat vadisi ile ayrılır. Arazi volkaniktir. Kuzeyini Aras Güneyi sıradağlarının üzerindeki Perili dağının güney uzantıları ve Ziyaret tepesi (2800 m), güneyini Aladağ, güney batı kesimini de Kandil dağının doğu bölümü ile çevrilidir.

İlçe’nin en yüksek noktası, güneydeki Aladağ üzerinde bulunan Muratbaşı (Koçbaşı) (3510 m) dağıdır. Diğer yüksek noktaları şunlardır: Kuzeyde Ziyaret tepesi 1800 m., Balık gölü dağı 3159 m., güney doğuda Rüzgar tepesi 2828 m., güney batıda Kandil dağı 2750 m. çevresindeki dağlık alanlardan alçak olan orta bölümdeki dalgalı düzlükler, çöküntü alanı ve Murat’ın aşındırdığı yerlerdir.

Bir yayla görünümünde olan bu orta bölüm, tarıma en elverişli alandır. Buraya Taşlıçay ovası da denir. ilçe’de kara iklimi egemendir. Yazlar sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Yüksek yerlerde kar kalınlığı 1 metreyi bulur. Aladağ’ın 2700 m.den yüksek yerleri kalıcı kar ve buzlarla kaplıdır. Yağmurlar ekseri ilkbahar ve sonbaharda görülür. Kışın yağan kar, nisan ayı başına kadar yerde kalır. Doğal bitki örtüsünü ağustosa kadar yeşil kalan otluklar teşkil eder. Orman yoktur, sadece Murat nehrinin kıyısındaki çalılıklar vardır.

İlçe’nin en önemli akarsuyu doğu-batı yönünde akan Murat Nehridir. Murat suyu kuzey ve güneydeki dağlardan kaynaklanan derelerle beslenir. Murat nehrine kuzeyden Boti çayı, Büyük çay, Mirzehan çayı; güneyden Kubik çayı, Geldüş suyu ve Didem çayı karışır. Bu sular ilkbaharda karların erimesi ve yağmur sayesinde oldukça gür akarlar. Taşteker regülatörü hariç, Murat’tan sulama işlerinde faydalanılmaz. Sinek ve Aladağ’ın yüksek kesimlerinde görülen ve yazın sulak çayırlarla yeşillenen yaylalar önemli hayvancılık alanlarıdır.

Buralara çoğunlukla Doğubeyazıtlılar yaylaya çıkar. Yaz mevsimlerinde yaylalar geçici birer köy yerleşmesi ve mesire yeri görünüşü yansıtır. Türkiye’nin en yüksek göllerinden biri olan Balık gölünün yarısı Taşlıçay’ın sınırları içindedir. Bu set gölünde sazan ve alabalık bulunur; gölün ve çevresinin manzarası ilgi çekicidir. Burası mesire yeridir. Kuzeydeki perili dağın yamaçlarında, yanı balık gölüne yakın yerlerde Sodo, Tırşo ve Turna buzul gölleri yer alır.

Halk Tarım ve Hayvancılıkla geçinir. Taşlıçay, Güneyde Aladağ, kuzeyde Sinek yaylalarının birbirine çok yaklaştığı alanda olduğundan arazisi engebelidir. Bu yüzden tarıma elverişli yerleri azdır. Bu durum, ekonomiyi engellemiştir. şeker pancarı ekilir, tahıl tarımı, kuçuk ve büyük baş hayvancılığı yapılır. Yerli ırk sığır ile Morkaraman koyun beslenir. Süt, peynir ve yağ üretimi önemlidir. Hayvan ürünleri ve canlı hayvan ticareti yapılırsa da, bunların çoğu Ağrı’da pazarlanır. Son yıllarda kümes hayvancılığı, besicilik ve arıcılık gelişmiştir. çok koyun beslenen dağ köylerinde halı, kilim, yastık gibi dokumanlar yapılır.

 

agri-taslicay1

İLÇEMİZİN TARİHÇESİ

 

Bugüne kadar Doğu Anadolu Bölgesinde yapılan kazılar neticesinde M.Ö. 4000’den itibaren bölgede yoğun olarak iskana geçildiğini göstermektedir. Bölge Hurimütanniler, Urartular, Kimmerler, Sakalar ve M.S. I. yy’dan itibaren de Romalıların egemenliğine geçmiştir. Bizanslılar döneminde bölge zaman zaman Sasaniler istilasna uğramıştır. Arap orduları Hz. Osman hilafeti zamanında (645-646) bölgeyi fethetmiştir. İslam Arap Devleti Hz.Osman’dan itibaren ve Emevi Abbasiler devrinde bölgeye yerleşerek burayı 300 yıl hâkimiyetleri altında tutmuşlardır. 900’lü yıllarda Bizanslılar bölgeyi tekrar ele geçirmeye başlamışlardır.

Doğu Anadolu Bölgesine Selçuklu akınları 1015 yılından itibaren Çağrı Bey tarafından başlatılmıştır ve 1040 yılında Selçuklular Ağrı bölgesini fethetmiştir. Bölge 1243’ten sonra Moğolların hâkimiyetine geçmiştir. Daha sonra sırasıyla Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safevilerin hakimiyetine geçen bölge Yavuz Sultan Selim döneminde 1514 Çaldıran Zaferi ile Osmanlı topraklarına katılmıştır.

İlçemiz 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşında Rusların işgaline uğramıştır. 1917 yılında Rusların geri çekilmesi ile Ermeni mezalimine sahne olmuştur. 14 Nisan 1918’de işgalden kurtarılmıştır.

1954 yılında 6324-6325 sayılı yasa ile Taşlıçay İlçesi kurulmuş olup ,aynı yıl Belediye Teşkilatı oluşturulmuştur.

EKONOMİ

Az da olsa meyve yetiştirilir, Bostan ekilir. iklimin sertliği nedeniyle bitkisel üretim çeşitlenmemiştir. Taşlıçay ilçe olduktan sonra yavaş yavaş gelişmeye başladı, fakat yetersiz kaldı. Köy sayısının azlığı, Ağrı’ya yakınlığı ve halkın ekonomik gücünün sınırlı oluşu yüzünden ticaret hayatında durgunluk gözlenmektedir. ilçe maden yönünden de fakirdir.

M.T.A. tarafından Murat nehri kıyısında maden suyu kaynağı tespit edilmiştir.

 

agri-taslicay2

İLÇEMİZİN NÜFUSU

2008 yılı nüfus sayımına göre 6639’u ilçe merkezinde, 16.782’si ise köylerde yaşamaktadır. Genel toplam 23.421 olarak tespit edilmiştir. Buna göre yıllık nüfus artışı şehir merkezinde %12.85, köylerde % -4.47, ortalama %0.63 olarak belirlenmiştir.

(Belirtilen rakamlardaki ortalama nüfus artışı dışarıya verilen göç oranı dikkate alınmadan belirlenmiştir.)

İLÇEMİZİN COĞRAFİ DURUMU

Ağrı iline 32 km. uzaklıkta olan Taşlıçay ilçesi doğusunda Diyadin ve Doğubeyazıt ilçeleri, Kuzeyinde Tuzluca (Iğdır) ilçesi, batısında Merkez ilçe ve Hamur ilçesi, güneyinde Erciş (Van) ilçesi ile çevrilidir. İlçemiz Türkiye-İran transit yolu üzerinde Murat nehrinin kuzey kıyısında kurulmuştur. Deniz seviyesinden yüksekliği, 1660 m, yüzölçümü 798 km2’dir.

Ağrı ilinin orta kısmında bulunan Taşlıçay ilçesinin kuzey ve güneyinde bulunan 2000 m yükseklikteki dağlar, orta bölümde murat vadisi ile ayrılır. Arazi volkaniktir, en yüksek noktası Güneydeki Aladağ üzerinde bulunan Koçbaşı tepesidir (3510.m). Orta kısımdaki düzlüklerle Murat kenarları tarıma elverişli olan alanlardır.

İlçenin en önemli akarsuyu doğu-batı yönünde akan Murat nehridir. Murat nehri kuzey ve güneydeki dağlardan doğan Boti çayı, Büyük çay, Mirzehan çayı, Kubik çayı, Geldüş suyu ve Didem çayı ile beslenir.

Sinek ve Aladağın yüksek kesimlerinde görülen ve yazın sulak çayırlarla yeşillenen yaylalar önemli hayvancılık yerleridir.

Türkiye’nin en yüksek göllerinden birisi olan Balık Gölünün 2/3’ü ilçemizin sınırları içersindedir.

ULAŞIM VE ALTYAPI DURUMU

İlçe Merkezinden E-80 karayolu geçmektedir. Köylerimizi ilçe merkezine bağlayan yollar asfalt değildir. Yaz aylarında ulaşım rahatlıkla sağlanmakta ancak kışın bazı köylere ulaşım zaman, zaman aksamaktadır.

İlçe merkezi ile tüm köy ve mezralarda elektrik şebekesi mevcuttur. Tüm köylerimizde içme suyu bulunmakla birlikte genelde yetersizdir.

turkyo-eizo7

 

EIZO® FlexScan® EV2135W-GB

No tags for this post.

Leave a Reply